Over deze inhoud
Waarom dit onderwerp ineens overal opduikt
Jarenlang werd er nauwelijks gehandhaafd op schijnzelfstandigheid. Dat is veranderd. Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst weer actief of arbeidsrelaties kloppen. 2025 was daarbij een overgangsjaar. 2026 is het moment waarop het serieuzer wordt. Controles worden intensiever, opdrachtgevers worden actiever aangesproken en bij duidelijke overtredingen kunnen er ook boetes volgen. Tegelijkertijd kunnen naheffingen met terugwerkende kracht worden opgelegd. Dat maakt het geen theoretisch verhaal meer.
Het echte effect zit bij je opdrachtgever
Wat vaak wordt onderschat: dit probleem ligt juridisch vooral bij de opdrachtgever. Als blijkt dat jij eigenlijk in loondienst had moeten zijn, dan moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen betalen, premies afdragen en mogelijk boetes betalen. En dat verandert gedrag. Opdrachtgevers worden voorzichtiger, kritischer op contracten en selectiever in hoe ze zzp’ers inzetten. Dat ga jij merken, ook als jij zelf niets verkeerd doet.
Waarom dit juist in de creatieve sector schuurt
In de creatieve sector werk je vaak projectmatig, intensief samen en dicht op organisaties. Je zit soms weken of maanden in een team, denkt mee en bouwt iets samen. Dat lijkt al snel op loondienst, terwijl het dat niet is. Het gaat niet om minder samenwerken, maar om de vraag: ben jij nog duidelijk zelfstandig in hoe je werkt?
Waar het in de praktijk op neerkomt
De regels draaien uiteindelijk om één kern: heb jij zelfstandigheid in je werk, of niet? Dat gaat bijvoorbeeld over of jij bepaalt hoe je werkt, of je opdrachten kunt weigeren of anders invullen en of je voor meerdere opdrachtgevers werkt. Opdrachtgevers en opdrachtnemers zijn samen verantwoordelijk om dat goed in te richten.
Wat betekent dit voor jou?
Niet dat je moet stoppen als zzp’er. Maar wel dat je bewuster moet kijken naar hoe je werkt. Het verschil zit steeds minder in wat je noemt, en steeds meer in hoe je je positie organiseert. Voor veel creatieve professionals betekent dat scherper afspraken maken, duidelijker je rol pakken en soms je manier van werken aanpassen.
12 mei: Zeker van je zaak
Wil je hier meer grip op krijgen? Op 12 mei organiseert Creative Works de bijeenkomst ‘Zeker van je zaak’. Daar gaan we ook in op schijnzelfstandigheid, wat er verandert voor jou als maker en waar je op moet letten in samenwerking met opdrachtgevers. Naast AOV en financiële basis is dit één van de thema’s die steeds bepalender wordt voor hoe je werkt als zelfstandige.
Tot slot
Schijnzelfstandigheid is geen zwart-wit verhaal. Maar het is ook niet meer iets dat je kunt negeren. De regels veranderen niet alleen op papier, maar vooral in hoe opdrachtgevers en samenwerkingen zich ontwikkelen. En precies daarom is het belangrijk om te weten waar je staat.
